Τι είναι μια έξυπνη πόλη;

Ας ξεκινήσουμε με έναν ορισμό: μια πόλη μπορεί να οριστεί ως «έξυπνη» όταν οι επενδύσεις σε ανθρώπινο και κοινωνικό κεφάλαιο, η παραδοσιακή υποδομή επικοινωνιών και η σύγχρονη υποδομή επικοινωνίας συμβάλλουν στη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και στην υψηλή ποιότητα ζωής με σωστή διαχείριση των φυσικών πόρων μέσω συμμετοχικής δράσης.

Στην πράξη;

Τα τελευταία χρόνια, οι έξυπνες πόλεις αναπτύχθηκαν και επεκτάθηκαν σε όλον τον κόσμο. Αλλά τί είναι πραγματικά έξυπνες πόλεις; Σύμφωνα με τον ορισμό, μια έξυπνη πόλη αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις σε πολλούς διαφορετικούς τομείς, όπως η επαρκής πρόσβαση σε πόσιμο νερό, η καθαρότερη ενέργεια και τα έξυπνα κτίρια που κατανοούν τις ανάγκες των ενοίκων τους και την ικανότητα να ταξιδεύουν αποτελεσματικά κρατώντας παράλληλα την πόλη πιο πράσινη.

Μια έξυπνη πόλη πρέπει να ανανεώσει και να επανεξετάσει τον τρόπο που την βιώνει o κάτοικος της.

Προφανώς, ορισμένες πόλεις το κάνουν πολύ καλύτερα από άλλες, όπως η Σιγκαπούρη, η Βαρκελώνη ή το Λονδίνο. Αυτές οι τρεις πόλεις στήριξαν την ανάπτυξη της αστικής περιοχής τους για να διευκολύνουν και να απλοποιήσουν την καθημερινή ζωή των κατοίκων τους.

Για παράδειγμα, στη Βαρκελώνη, εγκατέστησαν πολλούς αισθητήρες γύρω από την πόλη: για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα και του θορύβου, καθώς και σύστημα αισθητήρων για άρδευση, που επιτρέπουν  στους ανθρώπους να γνωρίζουν πότε προβλέπεται βροχή και έτσι να προσαρμόζονται ανάλογα οι ψεκαστήρες της πόλης.

Γιατί χρειαζόμαστε έξυπνες πόλεις;

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους θα πρέπει να μετατρέψουμε τις πόλεις μας: οι πόλεις μας μεγαλώνουν συνεχώς, οι μετακινήσεις μας γίνονται μακρύτερες, οι δρόμοι μεγαλύτεροι και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον είναι χειρότερες από ποτέ. Για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις, πρέπει να αναζητήσουμε τα παραδείγματα πόλεων, που έχουν ήδη πετύχει σε αυτόν τον τομέα και αναπαράγουν το μοντέλο.

Υπάρχουν ήδη αρκετές έξυπνες πόλεις στον κόσμο σύμφωνα με το δείκτη IESE Cities in Motion, όπου έχουν υπολογιστεί οι βαθμολογίες απόδοσης για 165 πόλεις σε 80 χώρες βάσει μιας εξαντλητικής στήλης οικονομικών και κοινωνικών δεικτών.

Η Ελλάδα λείπει από αυτή τη λίστα, παρά το γεγονός ότι και εδώ οι προκλήσεις είναι πολλές: σκουπίδια, νερό, ενέργεια, πάρκινγκ, κυκλοφορία.

Για αυτό και η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει χρηματοδότηση για τις έξυπνες πόλεις με στοχευμένα προγράμματα :

  1. Horizon 2020

Συγκεκριμένα, οι συνεισφορές του μέσου περιλαμβάνουν τα εξής:

  • Ασφαλή, καθαρή και αποδοτική ενέργεια
  • Έξυπνες, πράσινες και ολοκληρωμένες μεταφορές
  • Δράση για το Κλίμα, αποδοτική χρήση των πόρων και των πρώτων υλών
  1. COSME

Το πρόγραμμα στοχεύει σε ενέργειες βελτίωσης και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων της ΕΕ, ιδίως των ΜΜΕ. Το πρόγραμμα αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να υποστηρίξει την ανάπτυξη δεξιοτήτων στις επιχειρήσεις για τη λειτουργία μιας έξυπνης πόλης.

  1. ELENA

Ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης για υλοποίηση έργων αειφορίας.

Το Μάιο του 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) δημιούργησαν το μηχανισμό τεχνικής βοήθειας ELENA (European Local Energy Assistance) Το ELENA παρέχει επιχορηγήσεις για τη στήριξη της προετοιμασίας επενδυτικών προγραμμάτων μεγάλης κλίμακας στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης, των κατανεμημένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των βιώσιμων αστικών μεταφορών.

Εάν θέλουμε οι έξυπνες πόλεις να γίνουν πραγματικότητα και να αναπτυχθούν, χρειαζόμαστε τις τοπικές αρχές να συνεργαστούν περισσότερο από ποτέ με τον ιδιωτικό τομέα και πολλοί διαφορετικοί οργανισμοί θα πρέπει να συνεργαστούν για να βοηθήσουν τις πόλεις να γίνουν πιο έξυπνες ξεπερνώντας αγκυλώσεις και νοοτροπίες δεκαετιών. Αλλά πρώτα από όλα θα πρέπει εμείς οι πολίτες να σπρώξουμε τις εξελίξεις. Όλοι μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά και να κάνουμε την πόλη μας καλύτερη, πιο πράσινη και πιο έξυπνη. Γιατί αν γίνει έξυπνη, θα γίνει και βιώσιμη. Και αυτό είναι το ζητούμενο, όχι αύριο, αλλά σήμερα.